درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 3: سوره احقاف و محمد، بهداشت روانی در قرآن (1)
جلسۀ اول: سورۀ جاثیه و سورۀ اَلأحقاف
وَ بَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا عَمِلُوا وَ حَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ ﴿۳۳﴾ وَ قِیلَ الْيَوْمَ نَنْسَاكُمْ كَمَا نَسِیتُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَذَا وَ مَأْوَاكُمُ النَّارُ وَ مَا لَكُمْ مِنْ نَاصِرِینَ ﴿۳۴﴾ ذَلِكُمْ بِأَنَّكُمُ اتَّخَذْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَ غَرَّتْكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا فَالْيَوْمَ لَا يُخْرَجُونَ مِنْهَا وَ لَا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ ﴿۳۵﴾ فَلِلَّهِ الْحَمْدُ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَ رَبِّ الْأَرْضِ رَبِّ الْعَالَمِینَ ﴿۳۶﴾ وَ لَهُ الْكِبْرِيَاءُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ ﴿۳۷﴾
حم ﴿۱﴾ تَنْزِیلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِیزِ الْحَكِیمِ ﴿۲﴾ مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى وَ الَّذِینَ كَفَرُوا عَمَّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ ﴿۳﴾ قُلْ أَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِی مَاذَا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِی السَّمَاوَاتِ ائْتُونِی بِكِتَابٍ مِنْ قَبْلِ هَذَا أَوْ أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِینَ ﴿۴﴾ وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَنْ لَا يَسْتَجِیبُ لَهُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ هُمْ عَنْ دُعَائِهِمْ غَافِلُونَ (5).
ترتیل صوتی آیات سورهٔ جاثیه / آیهٔ 33 تا 37 و سورهٔ الأحقاف / آیهٔ 1 تا 5
وَ إِذَا حُشِرَ النَّاسُ كَانُوا لَهُمْ أَعْدَاءً وَ كَانُوا بِعِبَادَتِهِمْ كَافِرِینَ ﴿۶﴾ وَ إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ هَذَا سِحْرٌ مُبِینٌ ﴿۷﴾ أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلَا تَمْلِكُونَ لِی مِنَ اللَّهِ شَيْئًا هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِیضُونَ فِیهِ كَفَى بِهِ شَهِیدًا بَيْنِی وَ بَيْنَكُمْ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ ﴿۸﴾ قُلْ مَا كُنْتُ بِدْعًا مِنَ الرُّسُلِ وَ مَا أَدْرِی مَا يُفْعَلُ بِی وَلَا بِكُمْ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ وَ مَا أَنَا إِلَّا نَذِیرٌ مُبِینٌ ﴿۹﴾ قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ كَفَرْتُمْ بِهِ وَ شَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ عَلَى مِثْلِهِ فَآمَنَ وَ اسْتَكْبَرْتُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ ﴿۱۰﴾ وَ قَالَ الَّذِینَ كَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَا سَبَقُونَا إِلَيْهِ وَ إِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ فَسَيَقُولُونَ هَذَا إِفْكٌ قَدِیمٌ ﴿۱۱﴾ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَى إِمَامًا وَ رَحْمَةً وَ هَذَا كِتَابٌ مُصَدِّقٌ لِسَانًا عَرَبِيًّا لِيُنْذِرَ الَّذِینَ ظَلَمُوا وَ بُشْرَى لِلْمُحْسِنِینَ ﴿۱۲﴾ إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۱۳﴾ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ خَالِدِینَ فِیهَا جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۴﴾.
ترتیل صوتی آیات سورهٔ الأحقاف / آیهٔ 6 تا 14
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 36 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
پاداش، یاران، جاودان، ترس، انجام میدادند، اندوهگین میشوند
|
ردیف |
کلمه |
معنا |
ردیف |
کلمه |
معنا |
|
1 |
اَجَل |
سرآمد، مدّت |
2 |
مُسَمًّی |
مشخص، معیّن |
|
3 |
خَوف |
ترس |
4 |
یَحزَنونَ |
اندوهگین میشوند، غمگین میشوند |
|
5 |
اَصحاب |
اهل، یاران |
6 |
خالِدینَ |
جاودان |
|
7 |
جَزاء |
پاداش |
8 |
کانوا یَعمَلونَ |
انجام میدادند، عمل میکردند |
فعالیت 2 (صفحهٔ 36 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- وَ مَا بَيْنَهُمَا: و آنچه میان آنهاست.
2- وَ أَجَلٍ مُسَمًّى: و سرآمدی مشخص
3- قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ: گفتند پروردگار ما الله است.
4- فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ: پس ترسی بر آنها نیست.
5- وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ: و آنها اندوهگین میشوند.
6- أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ: آنها اهل بهشت هستند.
7- خَالِدِینَ فِیهَا: جاودان در آن هستند.
8- جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ: پاداشی به خاطر آنچه انجام میدادند.
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 37 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 502 تا 506 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیهٔ سوم و دو آیهٔ 13 و 14 سورهٔ احقاف را کامل کنید.
1- مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ مَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى: خلق نکردیم آسمانها و زمین را و آنچه میان آنهاست مگر به درستی و (با) سرآمدی مشخص
2- وَ الَّذِینَ كَفَرُوا عَمَّا أُنْذِرُوا مُعْرِضُونَ ﴿۳﴾: و کسانی که نسبت به هشداری که داده شدهاند، بی توجهی کردند.
3- إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ: قطعاً کسانی که گفتند پروردگار ما خداوند است.
4- ثُمَّ اسْتَقَامُوا: سپس در راه حق قرار گرفته و از آن منحرف نشدند.
5- فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لَا هُمْ يَحْزَنُونَ ﴿۱۳﴾: پس ترسی بر آنها نیست و نه اندوهگین میشوند.
6- أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ خَالِدِینَ فِیهَا: آنها اهل بهشت (و) در آن جاودان هستند.
7- جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۱۴﴾: پاداشی به خاطر آنچه انجام میدادند.
ج) از صفحهٔ 506 قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و همراه با معنای هریک بنویسید.
1- يَهْدِی إِلَى الْحَقِِّ: هدایت میکند به سوی حق
2- عَذَابٍ أَلِیم: عذاب دردناک
3- و مَِّغْفِرَةٌ مِنْ رَبِِّهِمْ: و آمرزشی از پروردگارشان
د) آیهای در صفحهٔ 502 قرآن کریم به زیباترین و کاملترین شکل سپاس و ستایش خداوند را بیان کرده است. آن آیه را همراه با معنای آن بنویسید و سعی کنید آن را حفظ کنید و همیشه بخوانید.
جلسۀ دوم: سورۀ محمد (ص)
الَّذِینَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿۱﴾ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَ آمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَ أَصْلَحَ بَالَهُمْ ﴿۲﴾ ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِینَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَ أَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ ﴿۳﴾ فَإِذَا لَقِیتُمُ الَّذِینَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّى إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِدَاءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ذَلِكَ وَ لَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لَكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ وَ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿۴﴾ سَيَهْدِیهِمْ وَ يُصْلِحُ بَالَهُمْ ﴿۵﴾ وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ ﴿۶﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ ﴿۷﴾ وَ الَّذِینَ كَفَرُوا فَتَعْسًا لَهُمْ وَ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿۸﴾ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ ﴿۹﴾ أَفَلَمْ يَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ لِلْكَافِرِینَ أَمْثَالُهَا ﴿۱۰﴾ ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكَافِرِینَ لَا مَوْلَى لَهُمْ ﴿۱۱﴾.
ترتیل صوتی آیات سورهٔ محمد (ص) / آیهٔ 1 تا 11
فعالیت 1 (صفحهٔ 39 کتاب درسی)
برای درست خواندن صداهای کوتاه در آیات سوره حمد، بین کلمات هر جمله فاصلهای نداده و کلمات را متصل به هم بخوانید:
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ
مَالِكِ يَوْمِ الدِّینِ
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِینُ
صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ
فعالیت 2 (صفحهٔ 39 کتاب درسی)
آیات درس را از کتاب گویا گوش دهید و دقت کنید چگونه صدای کوتاه آخر کلمات به کلمه بعد وصل میشود؛ شما نیز مانند آن بخوانید.
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 40 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
تبعیت کردند، نازل شد، کارها
|
ردیف |
کلمه |
معنا |
ردیف |
کلمه |
معنا |
|
1 |
صَدّوا |
مانع شدند |
2 |
اَضَلَّ |
محو و نابود کرد، گمراه کرد |
|
3 |
اَعمال |
اعمال، کارها |
4 |
نُزِّلَ |
نازل شد |
|
5 |
اِتَّبَعوا |
تبعیت کردند، پیروی کردند |
6 |
اُنزِلَ |
نازل شد |
فعالیت 2 (صفحهٔ 40 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- الَّذِینَ كَفَرُوا: کسانی که کافر شدند.
2- وَ صَدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ: و مانع شدند از راه خدا
3- أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ: محو و نابود کرد اعمالشان را
4- بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ: به آنچه نازل شد بر محمد
5- وَ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ: آن حق از سوی پروردگارشان است.
6- اِتَّبَعُوا الْحَقَّ: پیروی کردند حق را
7- اِتَّبِعوا مآ اُنزِلَ اِلَیکُم مِن رَبِّکُم: پیروی کنید آنچه را نازل شد به سوی شما از پروردگارتان
8- وَ اتَّبَعُوا النّورَ الَّذیٓ اُنزِلَ مَعَهٓو: و پیروی کردند نوری را که نازل شد همراه او
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 41 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 507 تا 510 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات اول تا سوم سورهٔ محمد (ص) را کامل کنید.
1- الَّذِینَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ ﴿۱﴾: کسانی که کافر شدند و مانع شدند از راه خدا، محو و نابود کرد کارهایشان را
2- وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ: و کسانی که ایمان آوردند و انجام دادند کارهای خوب
3- وَ آمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ: و ایمان آوردند به آنچه نازل شد بر حضرت محمد
4- وَ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ: و آن حق از سوی پروردگارشان است.
5- كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ: پوشاند از آنها بدیهایشان را
6- وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ ﴿۲﴾: و حال و روزشان را بهبود بخشید.
7- ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِینَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ: زیرا کسانی که کافر شدند پیروی کردند باطل را
8- وَأَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ: و قطعاً کسانی که ایمان آوردند پیروی کردند حق را
9- كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ ﴿۳﴾: این چنین خدا برای مردم حال و وضعشان را بیان میکند.
ج) از صفحهٔ 508 قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و همراه با معنای آن بنویسید.
1- عَمِلُوا الصالحات: انجام دادند کارهای خوب
2- وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ: و آمرزش بخواه برای گناهان خودت
د) در صفحهٔ 507 قرآن کریم در آیهٔ زیبایی، خداوند مؤمنان را نوید میدهد که اگر با ایمان و عمل صالح، دین خدا و او را یاری کنند، خدا نیز آنها را یاری میکند و در همهٔ امور، آنها را محکم و ثابت قدم میگرداند. این آیه شریفه را بیابید، همراه با معنای آن بنویسید و سعی کنید آن را حفظ کنید.